{"id":422095,"date":"2026-04-22T19:22:36","date_gmt":"2026-04-22T18:22:36","guid":{"rendered":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/?p=422095"},"modified":"2026-04-28T10:59:07","modified_gmt":"2026-04-28T09:59:07","slug":"quando-o-bem-comum-se-chama-verdade","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/quando-o-bem-comum-se-chama-verdade\/","title":{"rendered":"Quando o bem comum se chama verdade"},"content":{"rendered":"<p><em>Isabel Figueiredo, diretora do Secretariado Nacional das Comunica\u00e7\u00f5es Sociais<\/em><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-207515 alignleft\" src=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/isabel-figueiredo-390x260.jpg\" alt=\"\" width=\"390\" height=\"260\" srcset=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/isabel-figueiredo-390x260.jpg 390w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/isabel-figueiredo-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/isabel-figueiredo-768x512.jpg 768w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/isabel-figueiredo-1080x720.jpg 1080w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/isabel-figueiredo-1280x853.jpg 1280w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/isabel-figueiredo-980x653.jpg 980w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/isabel-figueiredo-480x320.jpg 480w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/isabel-figueiredo.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 390px) 100vw, 390px\" \/>Ainda tenho na mem\u00f3ria, os meus primeiros alunos do secund\u00e1rio. As aulas de hist\u00f3ria terminavam habitualmente com a mesma recomenda\u00e7\u00e3o: \u201cna pr\u00f3xima aula quero saber quais foram as noticias que viram no telejornal\u2026\u201d Ainda est\u00e1vamos no tempo em que a fam\u00edlia se reunia \u00e0 frente da televis\u00e3o, para assistir ao telejornal e \u00e0 novela que se seguia\u2026 estava muito longe de imaginar que viria a trabalhar num \u00f3rg\u00e3o de comunica\u00e7\u00e3o social e que o mundo das noticias passaria a fazer parte da minha vida.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Percebo agora, que ao dar como trabalho de casa, a alunos de 14, 15 anos, a obriga\u00e7\u00e3o de saberem as noticias do dia, estava a pedir-lhes uma maior consci\u00eancia da import\u00e2ncia da informa\u00e7\u00e3o, na constru\u00e7\u00e3o de uma sociedade mais livre, mais justa, mais solid\u00e1ria. E desde ent\u00e3o, nunca mais deixei de o afirmar, certa de que a comunica\u00e7\u00e3o social \u00e9 um verdadeiro motor de crescimento da verdade e da igualdade na sociedade, tal como tem igual capacidade de construir mentiras e favorecer desigualdades. Basta olhar para o mundo atual, ouvir as noticias, ver o que se passa nas redes sociais.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Nunca sentimos t\u00e3o de perto o impacto da comunica\u00e7\u00e3o social, nunca se estudou e se ensinou tanto sobre comunica\u00e7\u00e3o \u2013 tipos, estrat\u00e9gias, ferramentas, qualidades, defeitos, consequ\u00eancias, estat\u00edsticas \u2013 nunca fomos t\u00e3o capazes de intervir diretamente no mundo das noticias, mas a verdade \u00e9 que nunca se produziu tanto lixo medi\u00e1tico, que se recicla a si pr\u00f3prio, reinventado pela realidade dos algoritmos, que alimentamos de forma quase inconsciente.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Esta realidade em nada belisca a minha convic\u00e7\u00e3o de que a sociedade precisa mais do que nunca, da comunica\u00e7\u00e3o social. Mas precisamos de estar conscientes de que a comunica\u00e7\u00e3o social devolve aquilo que somos enquanto pessoas e sociedade. Devolve e responde ao que lhe \u00e9 pedido. N\u00e3o coloquemos todos os males sobre a comunica\u00e7\u00e3o social que temos e sejamos capazes de fazer o exerc\u00edcio da verdade e da humildade que nos \u00e9 pedido, sempre que somos chamados a avaliar o que somos e o que queremos.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">J\u00e1 oi\u00e7o as vozes que me lembram as quest\u00f5es dos interesses, da interfer\u00eancia dos poderes e dos poderzinhos, as queixas das faltas de meios, da pouca forma\u00e7\u00e3o \u00e9tica e profissional, a press\u00e3o do dinheiro e da sua falta\u2026 Quest\u00f5es que cruzam toda a sociedade, todos os pa\u00edses, nas mais diferentes realidades. \u00c9 verdade. Mas tamb\u00e9m \u00e9 verdade que \u00e9 poss\u00edvel fazer diferente.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">A instru\u00e7\u00e3o &#8220;COMMUNIO ET PROGRESSIO&#8221;, sobre os meios de comunica\u00e7\u00e3o social, publicada em Maio de 1971, por mandato do II Conc\u00edlio Ecum\u00e9nico do Vaticano, continua a ser um extraordin\u00e1rio documento que nos abre renovados caminhos de pensamento e nos coloca quest\u00f5es que permanecem atuais.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">O primeiro ponto da Introdu\u00e7\u00e3o deste documento diz-nos: \u201c<em>A comunh\u00e3o e o progresso da conviv\u00eancia humana s\u00e3o os fins primordiais da comunica\u00e7\u00e3o social e dos meios que emprega, como sejam: a imprensa, o cinema, a r\u00e1dio e a televis\u00e3o. Com o desenvolvimento t\u00e9cnico destes meios, aumenta a facilidade com que maior n\u00famero de pessoas e cada um em particular lhes pode ter acesso; aumenta tamb\u00e9m o grau de penetra\u00e7\u00e3o e influ\u00eancia na mentalidade e comportamento das mesmas pessoas.\u201d<\/em> E o primeiro ponto da Conclus\u00e3o \u00e9 igualmente \u00fatil, se queremos refletir sobre comunica\u00e7\u00e3o social: \u201c<em>Neste momento, um problema dif\u00edcil se nos depara: estamos ou n\u00e3o no limiar duma nova era da Comunica\u00e7\u00e3o Social? Por outras palavras, todo o processo que acab\u00e1mos de descrever comporta apenas mudan\u00e7as quantitativas, ou tamb\u00e9m qualitativas? \u00c9 dif\u00edcil responder a esta pergunta, mas uma coisa \u00e9 certa: dados os recentes progressos cient\u00edficos e t\u00e9cnicos, sobretudo os relacionados com as comunica\u00e7\u00f5es via sat\u00e9lite, muito brevemente informa\u00e7\u00f5es de toda a ordem difundidas pela R\u00e1dio e Televis\u00e3o, chegar\u00e3o simultaneamente ao conhecimento de todo o mundo. Por outro lado, a grava\u00e7\u00e3o e transmiss\u00e3o, destes programas ser\u00e1 motivo de distra\u00e7\u00e3o e forma\u00e7\u00e3o cultural. Assim todos os povos estar\u00e3o cada vez mais informados sobre a vida uns dos outros e ter\u00e3o mais possibilidades de trabalhar juntos pela uni\u00e3o da humanidade e pelo estabelecimento da paz.\u201d<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Est\u00e1vamos em 1971 e o documento foi assinado no V Dia Mundial das Comunica\u00e7\u00f5es Sociais. Datas e palavras que revelam a interven\u00e7\u00e3o e pensamento da Igreja sobre a Comunica\u00e7\u00e3o Social. Sendo que todos somos agentes de Comunica\u00e7\u00e3o, estejamos do lado de quem escreve, fala, filma, conta, ou de quem l\u00ea, assiste, assimila, partilha. Responsabilidades que devem ser ensinadas e assumidas por todos. A favor do Bem Comum que, neste caso em particular, se chama Verdade.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 10pt;\"><em>(Os artigos de opini\u00e3o publicados na sec\u00e7\u00e3o \u2018Opini\u00e3o\u2019 e \u2018Rubricas\u2019 do portal da Ag\u00eancia Ecclesia s\u00e3o da responsabilidade de quem os assina e vinculam apenas os seus autores.)<\/em><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Isabel Figueiredo, diretora do Secretariado Nacional das Comunica\u00e7\u00f5es Sociais<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":207515,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"default","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[140],"class_list":["post-422095","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opiniao","tag-comunicacoes-sociais"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/422095","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=422095"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/422095\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":422847,"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/422095\/revisions\/422847"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/207515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=422095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=422095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=422095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}