{"id":404551,"date":"2025-12-20T08:00:59","date_gmt":"2025-12-20T08:00:59","guid":{"rendered":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/?p=404551"},"modified":"2025-12-21T10:31:49","modified_gmt":"2025-12-21T10:31:49","slug":"religiosidade-popular-sem-a-missa-do-parto-o-natal-nao-nos-sabe-a-mesma-coisa-luis-melim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/religiosidade-popular-sem-a-missa-do-parto-o-natal-nao-nos-sabe-a-mesma-coisa-luis-melim\/","title":{"rendered":"Religiosidade Popular: \u00abSem a Missa do Parto o Natal n\u00e3o nos sabe \u00e0 mesma coisa\u00bb &#8211; Lu\u00eds Melim"},"content":{"rendered":"<p><em>Para Ana Castro Neves as express\u00f5es de tradi\u00e7\u00e3o, de comunidade, \u00abaproximam enquanto pessoas e fazem relembrar as ra\u00edzes\u00bb<\/em><!--more--><\/p>\n<figure id=\"attachment_404520\" aria-describedby=\"caption-attachment-404520\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide8.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-404520 size-large\" src=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide8-1024x681.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"681\" srcset=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide8-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide8-400x266.jpg 400w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide8-768x511.jpg 768w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide8-391x260.jpg 391w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide8.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-404520\" class=\"wp-caption-text\">Foto: M\u00e1rio Carvalho \/ Par\u00f3quia de Alfragide<\/figcaption><\/figure>\n<p>Amadora, 20 dez 2025 (Ecclesia) \u2013 A \u2018Missa do Parto\u2019 \u00e9 uma tradi\u00e7\u00e3o de Natal do Arquip\u00e9lago da Madeira que a di\u00e1spora celebra nos locais onde se encontra, mesmo em Portugal continental, como na Par\u00f3quia de Alfragide (Lisboa), h\u00e1 mais de uma d\u00e9cada.<\/p>\n<p>\u201cViver as Missas do Parto \u00e9 sempre viver uma tradi\u00e7\u00e3o da Madeira e Porto Santo que nos \u00e9 muito familiar. Como n\u00f3s dizemos, faz parte da festa, sem a Missa do Parto o Natal n\u00e3o nos sabe \u00e0 mesma coisa. E para n\u00f3s que estamos no continente, que vivemos c\u00e1 e que trabalhamos e temos as nossas vidas todas orientadas c\u00e1, \u00e9 a \u00fanica forma que temos de lembrar o Natal, de lembrar a festa, \u00e9 esta Missa do Parto\u201d, disse Lu\u00eds Melim, em declara\u00e7\u00f5es \u00e0 Ag\u00eancia ECCLESIA.<\/p>\n<p>Para este madeirense, natural de Porto Santo, esta celebra\u00e7\u00e3o \u201c\u00e9 sem d\u00favida uma grande viv\u00eancia\u201d, aquilo que os faz relembrar, e \u201cfaz viver as tradi\u00e7\u00f5es natal\u00edcias l\u00e1 da Madeira\u201d.<\/p>\n<p>Ana Castro Neves, da organiza\u00e7\u00e3o da \u2018Missa do Parto\u2019 em Alfragide, explica que a celebra\u00e7\u00e3o come\u00e7ou nesta par\u00f3quia do Patriarcado de Lisboa por iniciativa de um antigo p\u00e1roco, o padre Dehoniano N\u00e9lio Tom\u00e1s que era natural do Porto da Cruz (Madeira), \u201cjuntamente com uma comunidade de madeirenses\u201d; \u201ctem vindo a crescer de ano para ano\u201d, e ap\u00f3s o falecimento do sacerdote, \u201cuma pessoa muito carism\u00e1tica\u201d, quiseram continuar, \u00e9 \u201ctradi\u00e7\u00e3o, mas tamb\u00e9m um legado\u201d.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cAcaba por atrair madeirenses de todas as zonas do pa\u00eds tanto do norte, como do centro, do sul, ou seja, a di\u00e1spora madeirense que est\u00e1 c\u00e1. Quem n\u00e3o consegue ir \u00e0 terra, acaba por ser um cheirinho \u00e0 casa. Para aqueles que conseguem ir, come\u00e7amos logo aqui, e, portanto, queremos continuar estas tradi\u00e7\u00f5es.\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p>Ana Castro Neves salienta, a partir dos atuais \u201ctempos conturbados, muita globaliza\u00e7\u00e3o\u201d, que \u00e9, cada vez mais, importante relembrar de onde vieram, e s\u00e3o estas express\u00f5es vivas de tradi\u00e7\u00e3o, de comunidade, que \u201caproximam enquanto pessoas e que fazem relembrar as ra\u00edzes\u201d.<\/p>\n<p>\u201cOs nossos antepassados tiveram uma vida muito dura, tanto na Madeira, como no Porto Santo, eram momentos de muita escassez, aquilo que os meus av\u00f3s contavam havia muita escassez de \u00e1gua, inclusive para o cultivo, ent\u00e3o, h\u00e1 muita entreajuda entre as pessoas. O esp\u00edrito do Natal \u00e9 mesmo este, \u00e9 o esp\u00edrito de comunidade e de entreajuda\u201d, desenvolveu.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cS\u00f3 conseguimos projetar o futuro se nos lembrarmos de onde viemos e quem somos, para conseguirmos edificar um futuro melhor, mais fraterno, conseguirmos construir uma sociedade mais s\u00f3lida, uma comunidade que se entreajuda, ou seja, refor\u00e7ar este sentimento de perten\u00e7a \u00e0s nossas ra\u00edzes.\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p>A entrevistada explicou que a \u2018Missa do Parto\u2019 \u201c\u00e9 uma caminhada de nove missas\u201d que antecedem a Missa do Galo, mas, em Lisboa, celebram \u201capenas uma, dada a log\u00edstica\u201d, uma Eucaristia \u201cpor cada m\u00eas de gravidez\u201d.<\/p>\n<p>\u201cCelebramos a expecta\u00e7\u00e3o do parto da Virgem Maria, que vai culminar com o nascimento de Jesus Cristo, que nasce para ser a luz do mundo e o salvador da humanidade\u201d, acrescentou a entrevistada, natural de Porto Santo.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-404551 gallery-columns-3 gallery-size-medium'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide10.jpg'><img decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"266\" src=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide10-400x266.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-404518\" srcset=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide10-400x266.jpg 400w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide10-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide10-768x511.jpg 768w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide10-391x260.jpg 391w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide10.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-404518'>\n\t\t\t\tFoto: M\u00e1rio Carvalho \/ Par\u00f3quia de Alfragide\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide9.jpg'><img decoding=\"async\" width=\"186\" height=\"280\" src=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide9-186x280.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-404519\" srcset=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide9-186x280.jpg 186w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide9-681x1024.jpg 681w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide9-768x1154.jpg 768w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide9.jpg 998w\" sizes=\"(max-width: 186px) 100vw, 186px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-404519'>\n\t\t\t\tFoto: M\u00e1rio Carvalho \/ Par\u00f3quia de Alfragide\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide7.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"267\" src=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide7-400x267.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-404521\" srcset=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide7-400x267.jpg 400w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide7-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide7-768x512.jpg 768w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide7-391x260.jpg 391w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide7.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-404521'>\n\t\t\t\tFoto: M\u00e1rio Carvalho \/ Par\u00f3quia de Alfragide\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>As estudantes universit\u00e1rias Catarina Barbosa (Ci\u00eancias Musicais), da Camacha, e Beatriz Vieira (Mestrado de Ensino em Filosofia), do Funchal, participaram numa Missa do Parto no continente pela primeira vez, e asseguram, respetivamente \u201c\u00e9 nos pr\u00f3ximos\u201d, \u201cat\u00e9 voltar para l\u00e1, que seja todos os anos\u201d.<\/p>\n<p>\u201cAchei muito giro toda a homenagem \u00e0 cultura madeirense. O pres\u00e9pio de lapinha, de escadinha, estava muito giro, o facto de ter as can\u00e7\u00f5es aqui na rua, os comes e bebes como na Madeira.\u00a0Muito giro\u201d, destacou Catarina Barbosa.<\/p>\n<p>Beatriz Vieira \u201cnem sequer sabia que havia\u201d uma Missa do Parto no continente, observa que a festa \u201c\u00e9 um bocadinho diferente\u201d da celebrada na Madeira, \u201cmas \u00e9 muito engra\u00e7ado mesmo\u201d, e a \u201cdiferen\u00e7a que oi a mais positiva \u00e9 tudo de gra\u00e7a\u201d.<\/p>\n<p>\u201cEstarmos a beber poncha, cacau, carne de vinha-d\u2019alhos, de gra\u00e7a, ningu\u00e9m estava \u00e0 espera, n\u00f3s j\u00e1 est\u00e1vamos a perguntar uns aos outros quem \u00e9 que tinha dinheiro\u201d, acrescentou a jovem funchalense, sobre o momento de conv\u00edvio com gastronomia t\u00edpica da ilha e m\u00fasica, ap\u00f3s a celebra\u00e7\u00e3o lit\u00fargica.<\/p>\n<p>Ana Castro Neves, que destacou o acolhimento da comunidade de Alfragide para a realiza\u00e7\u00e3o desta celebra\u00e7\u00e3o, real\u00e7a que \u201cs\u00f3 \u00e9 poss\u00edvel manter esta tradi\u00e7\u00e3o com este tra\u00e7o original\u201d, da gratuitidade, porque as pessoas levam \u201calgo que se possa partilhar entre todos\u201d, e o apoio da Associa\u00e7\u00e3o de Promo\u00e7\u00e3o da Regi\u00e3o Aut\u00f3noma da Madeira, e conseguem tamb\u00e9m que \u201cos bens doados\u201d cheguem \u201c\u00e0queles que mais necessitam, atrav\u00e9s do grupo socio-caritativo\u201d, que \u201c\u00e9 muito esp\u00edrito madeirense\u201d.<\/p>\n<p>A organiza\u00e7\u00e3o da \u2018Missa do Parto\u2019 na Par\u00f3quia de Alfragide (Amadora) convidou <a href=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/lisboa%c2%b7-comunidade-madeirense-amigos-e-curiosos-celebraram-a-missa-do-parto-antes-do-nascer-do-sol\/\">D. Rui Gouveia<\/a>, bispo auxiliar do Patriarcado de Lisboa, que \u00e9 natural da Madeira, para presidir a esta celebra\u00e7\u00e3o, realizada no dia 13 de dezembro.<\/p>\n<p>As \u2018Missas do Parto\u2019 v\u00e3o estar em destaque no pr\u00f3ximo Programa \u201870*7\u2019, uma reportagem realizada tamb\u00e9m na Ilha da Madeira, este domingo, dia 21 de dezembro, a partir das 17h40, na RTP2.<\/p>\n<p><em>CB\/PR<\/em><\/p>\n<table style=\"width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: #f3ddca;\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 100%;\"><div id='gallery-2' class='gallery galleryid-404551 gallery-columns-3 gallery-size-medium'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide2.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"267\" src=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide2-400x267.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-2-404526\" srcset=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide2-400x267.jpg 400w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide2-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide2-768x512.jpg 768w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide2-391x260.jpg 391w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide2.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-2-404526'>\n\t\t\t\tFoto: M\u00e1rio Carvalho \/ Par\u00f3quia de Alfragide\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide1.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"266\" src=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide1-400x266.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-2-404527\" srcset=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide1-400x266.jpg 400w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide1-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide1-768x511.jpg 768w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide1-391x260.jpg 391w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/missa-parto-alfragide1.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-2-404527'>\n\t\t\t\tFoto: M\u00e1rio Carvalho \/ Par\u00f3quia de Alfragide\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<\/p>\n<p>A Missa do Parto \u00e9 uma das \u201cmais antigas tradi\u00e7\u00f5es da Madeira\u201d, remonta ao in\u00edcio do seu povoamento, cerca do s\u00e9culo XV\/XVI, juntamente com a Ordem Franciscana, e est\u00e1 \u201cmuito ligada ao quotidiano da comunidade rural\u201d.<\/p>\n<p>\u201cCelebra-se, habitualmente, de madrugada, entre as cinco e as seis e meia da manh\u00e3, porque essa era a altura em que n\u00e3o interferia com os trabalhos no campo. As pessoas vinham em romaria para a Missa, e depois iam continuar os seus trabalhos no campo\u201d, explicou Ana Castro Neves.<\/p>\n<p>Lu\u00eds Melim, maestro do coro da celebra\u00e7\u00e3o e multi-instrumentista (\u00f3rg\u00e3o e acorde\u00e3o), explica que a \u2018Missa do Parto\u2019 \u201cnormalmente era animada com instrumentos tradicionais\u201d &#8211; \u201c\u00e9 uma missa do povo e \u00e9 uma missa para o povo\u201d -, que \u201cera cantada, mesmo antes do Conc\u00edlio Vaticano II, em portugu\u00eas, uma coisa muito rara e muito dif\u00edcil na \u00e9poca das Missas ainda em Latim\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_403802\" aria-describedby=\"caption-attachment-403802\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-403802\" src=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Missa-do-Parto-Alfragide_Foto-Patriarcado-de-Lisboa_4-400x267.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"267\" srcset=\"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Missa-do-Parto-Alfragide_Foto-Patriarcado-de-Lisboa_4-400x267.jpg 400w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Missa-do-Parto-Alfragide_Foto-Patriarcado-de-Lisboa_4-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Missa-do-Parto-Alfragide_Foto-Patriarcado-de-Lisboa_4-768x512.jpg 768w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Missa-do-Parto-Alfragide_Foto-Patriarcado-de-Lisboa_4-391x260.jpg 391w, https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Missa-do-Parto-Alfragide_Foto-Patriarcado-de-Lisboa_4.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-403802\" class=\"wp-caption-text\">Foto Diogo Paiva Brand\u00e3o\/Patriarcado de Lisboa, Missa do Parto na Par\u00f3quia de Alfragide, presidida por D. Rui Gouveia<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u201cHavia muitas partes ainda em Latim, como a ladainha, as invoca\u00e7\u00f5es iniciais e ejaculat\u00f3rias eram todas em latim, mas muitos dos c\u00e2nticos durante a Missa eram todos em portugu\u00eas.\u00a0At\u00e9 se deduz que a Missa do Parto seja uma das primeiras inspira\u00e7\u00f5es, digamos assim, dos c\u00e2nticos para portugu\u00eas no p\u00f3s-Conc\u00edlio Vaticano II\u201d, desenvolveu.<\/p>\n<p>Para este entrevistado, porto-santense, tocar acorde\u00e3o \u201c\u00e9 um voltar \u00e0 terra\u201d, \u00e9 um mostrar que s\u00e3o simples, \u201c\u00e9 uma simplicidade, n\u00e3o h\u00e1 muita liturgia \u00e0 volta da coisa\u201d,\u00a0porque \u201c\u00e9 um acorde\u00e3o, \u00e9 um raj\u00e3o, \u00e9 uma braguinha, \u00e9 um bandolim, \u00e9 um brinquinho, as castanholas que faziam a festa e faziam a anima\u00e7\u00e3o durante a Missa\u201d.<\/p>\n<p>\u201cEra aquilo que as pessoas tinham no campo, nem todas as par\u00f3quias na Madeira tinham a possibilidade de ter \u00f3rg\u00e3os,\u00a0havia muitos \u00f3rg\u00e3os no Funchal fora j\u00e1 era mais dif\u00edcil. Como tal, as pessoas iam buscar os instrumentos da terra, os instrumentos de casa, aquilo que tinham \u00e0 porta, aquilo que as pessoas usavam para ir de porta em porta a anunciar o Natal\u201d, desenvolveu Lu\u00eds Melim.<\/p>\n<p>Ana Castro Neves acrescentou que o conv\u00edvio, depois da Missa, foi com \u201cinstrumentos tradicionais\u201d, destacou ainda \u201co raj\u00e3o, as castanholas, o reco-reco\u201d, os c\u00e2nticos tentam \u201cque sejam madeirenses\u201d, para al\u00e9m de na gastronomia terem tamb\u00e9m \u201co bolo de mel, as broas de mel, as rosquilhas\u201d, para \u201cdar um bocadinho \u00e0s pessoas que c\u00e1 est\u00e3o a conhecer aquilo que \u00e9 feito na Madeira\u201d, \u201co cartaz tur\u00edstico da Madeira do Natal e do final de ano \u00e9 mundialmente conhecido\u201d.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Para Ana Castro Neves as express\u00f5es de tradi\u00e7\u00e3o, de comunidade, \u00abaproximam enquanto pessoas e fazem relembrar as ra\u00edzes\u00bb<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":403802,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"default","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[89,3,1],"tags":[],"class_list":["post-404551","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-destaque2","category-nacional","category-sem-categoria"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/404551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=404551"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/404551\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/403802"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=404551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=404551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/agencia.ecclesia.pt\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=404551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}